Trong bối cảnh ngành chăn nuôi đang đối mặt với nhiều thách thức từ dịch bệnh, chi phí đầu vào tăng cao, yêu cầu ngày càng khắt khe về chất lượng sản phẩm và an toàn thực phẩm, việc chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng an toàn sinh học, kiểm soát dịch bệnh chủ động và sử dụng kháng sinh có trách nhiệm đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây cũng là nội dung trọng tâm được trao đổi tại Diễn đàn Khuyến nông@Nông nghiệp năm 2026 với chủ đề “Giải pháp chăn nuôi an toàn sinh học và sử dụng kháng sinh có trách nhiệm tạo sản phẩm an toàn”, tổ chức trong hai ngày 29 và 30/10/2026 tại tỉnh Vĩnh Long.

Diễn đàn do Trung tâm Khuyến nông quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long tổ chức, thu hút khoảng 180 đại biểu đến từ các tỉnh, thành phố: Vĩnh Long, Đồng Tháp, Tây Ninh, Cần Thơ và An Giang; cùng đại diện các cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã, trang trại và người chăn nuôi.

Tại diễn đàn, các đại biểu được cập nhật thông tin về tình hình phát triển chăn nuôi, những nguy cơ dịch bệnh và các giải pháp kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất. Nhiều tham luận tập trung vào phát triển chăn nuôi an toàn sinh học ở quy mô nông hộ và trang trại vùng Đồng bằng sông Cửu Long; các biện pháp phòng, trị bệnh trên vật nuôi; ứng dụng đệm lót sinh học, xử lý chất thải và giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Toàn cảnh Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp

Một trong những vấn đề đáng quan tâm hiện nay là tình trạng sử dụng kháng sinh chưa hợp lý trong chăn nuôi. Việc tự ý sử dụng thuốc, sử dụng không đúng mục đích, không tuân thủ liều lượng và liệu trình điều trị hoặc không bảo đảm thời gian ngừng thuốc có thể làm gia tăng nguy cơ kháng kháng sinh, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị bệnh, sức khỏe cộng đồng và chất lượng sản phẩm chăn nuôi.

Theo thông tin được chia sẻ tại diễn đàn của Chi cục Thú y vùng VII: “kết quả khảo sát 836 chủng vi khuẩn E. coli trong giai đoạn từ năm 2023 đến tháng 6/2026 ghi nhận tỷ lệ kháng penicillin là 100%, ampicillin 97,97% và amoxicillin 97,61%”. Đây là kết quả trên tập mẫu khảo sát, cho thấy nguy cơ đáng lưu ý về kháng kháng sinh và sự cần thiết phải thay đổi thói quen sử dụng thuốc trong chăn nuôi.

Trước thực trạng trên, giải pháp căn cơ là chuyển từ tư duy tập trung điều trị khi vật nuôi mắc bệnh sang chủ động phòng bệnh ngay từ đầu. Người chăn nuôi cần lựa chọn con giống có nguồn gốc rõ ràng; vệ sinh, sát trùng chuồng trại định kỳ; kiểm soát người và phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi; cách ly vật nuôi mới nhập đàn; bảo đảm nguồn nước, thức ăn và dinh dưỡng phù hợp; thực hiện tiêm phòng vaccine theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.

Đối với việc sử dụng kháng sinh, cần tuân thủ hướng dẫn của cán bộ thú y, sử dụng đúng loại thuốc, đúng mục đích, liều lượng và liệu trình; không tự ý phối trộn hoặc lạm dụng kháng sinh để phòng bệnh. Đặc biệt, phải thực hiện nghiêm thời gian ngừng thuốc trước khi xuất bán vật nuôi, góp phần kiểm soát tồn dư kháng sinh và bảo đảm an toàn thực phẩm.

HTX chăn nuôi Mỹ Chánh, xã Mỹ Chánh Hoà nuôi đàn bò hơn 700 con

Bên cạnh các nội dung trao đổi chuyên môn, trước đó vào chiều ngày 29/10, các đại biểu đã tham quan mô hình chăn nuôi bò theo hướng an toàn sinh học tại Hợp tác xã Nông nghiệp Mỹ Chánh, xã Mỹ Chánh Hòa, tỉnh Vĩnh Long. Hoạt động tham quan thực tế tạo điều kiện để cán bộ khuyến nông, hợp tác xã và người chăn nuôi tiếp cận cách tổ chức sản xuất, trao đổi kinh nghiệm và tìm hiểu khả năng vận dụng các giải pháp kỹ thuật phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương.

Định hướng chăn nuôi an toàn sinh học không chỉ dừng lại ở kiểm soát dịch bệnh mà còn cần gắn với quản lý chất thải, bảo vệ môi trường và khai thác hiệu quả phụ phẩm trong sản xuất. Việc ứng dụng đệm lót sinh học, men vi sinh, xử lý chất thải để sản xuất phân hữu cơ, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn chăn nuôi là những giải pháp có thể góp phần giảm chi phí đầu vào, hạn chế ô nhiễm và từng bước hình thành mô hình chăn nuôi theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Thực tiễn sản xuất tại Đồng Tháp cũng cho thấy định hướng này có ý nghĩa thiết thực. Một số mô hình chăn nuôi đang được ngành khuyến nông quan tâm triển khai theo hướng an toàn sinh học, giảm sử dụng kháng sinh và tận dụng phụ phẩm. Tiêu biểu như mô hình chăn nuôi dê theo hướng tuần hoàn tại Tháp Mười với quy mô 100 con, chú trọng sử dụng men vi sinh xử lý chất thải, ủ phân hữu cơ và ủ chua phụ phẩm làm thức ăn; mô hình chăn nuôi heo ứng dụng công nghệ cao tại Bình Ninh theo hướng chuồng lạnh, tự động hóa và kiểm soát điều kiện môi trường; mô hình nuôi ếch tại Bình Hàng Trung và Thanh Hòa chú trọng phòng bệnh tổng hợp, không sử dụng kháng sinh.

Những mô hình này là cơ sở thực tiễn để tiếp tục hoàn thiện quy trình kỹ thuật, nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về an toàn sinh học, quản lý sức khỏe vật nuôi và bảo vệ môi trường. Việc tổ chức sản xuất theo hướng an toàn cần được thực hiện đồng bộ từ khâu con giống, thức ăn, chăm sóc, phòng trị bệnh đến thu hoạch, tiêu thụ và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Trí Tuệ - Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp