Với hơn 2.600 ha canh tác và trên 1.100 hộ nông dân tham gia, mô hình phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững tại Đồng Tháp bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt trong giảm phát thải, tiết kiệm chi phí và nâng cao thu nhập cho nông hộ nhỏ.

Ngày 14/3/2026, tại Khách sạn Sao Mai (phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp), Chi cục Phát triển nông thôn phối hợp với Tổ chức Rikolto International tại Việt Nam tổ chức hội nghị tổng kết Dự án “Phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững cho nông hộ nhỏ tại tỉnh Đồng Tháp” năm 2025, đồng thời đề ra phương hướng triển khai cho năm 2026. Hội nghị có sự tham dự của Ông Lê Chí Thiện – Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, đại diện Rikolto Việt Nam, đơn vị tư vấn AOI, cùng cán bộ kỹ thuật và đại diện 18 hợp tác xã dự kiến tham gia dự án trong năm 2026.

                          Toàn cảnh hội nghị                                           

Trong năm 2025, dự án đã được triển khai tại 10 hợp tác xã với tổng diện tích 2.618 ha, thu hút 1.182 hộ nông dân tham gia. Một trong những điểm nổi bật là việc áp dụng mô hình tưới ngập – khô xen kẽ (AWD) tại 5 hợp tác xã với quy mô 644,85 ha, có sự tham gia của 531 hộ nông dân và lắp đặt 751 ống đo mực nước giúp nông dân chủ động điều tiết nước tưới, góp phần giảm chi phí sản xuất và hạn chế phát thải khí nhà kính. Theo đánh giá ban đầu, khoảng 35% nông dân đã áp dụng hiệu quả kỹ thuật này, không chỉ tiết kiệm nước, mô hình còn góp phần thay đổi tập quán canh tác theo hướng khoa học, bền vững hơn.

Bên cạnh đó, dự án cũng thí điểm mô hình tận dụng rơm rạ sau thu hoạch để trồng nấm rơm tại một hợp tác xã với quy mô 50 cuộn rơm, mang lại lợi nhuận khoảng 2,7 triệu đồng mỗi vụ, mở ra hướng đi mới trong khai thác phụ phẩm nông nghiệp, góp phần tăng thu nhập cho nông dân.

Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận những thuận lợi và khó khăn trong quá trình triển khai, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm duy trì và nhân rộng mô hình. Trong đó, việc tiếp tục lắp đặt các thiết bị đo mực nước, nâng cao năng lực quản lý canh tác cho HTX và đẩy mạnh tận dụng phụ phẩm nông nghiệp được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Định hướng năm 2026, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường thống nhất sẽ mở rộng dự án lên 18 hợp tác xã với tổng diện tích 12.614 ha. Dự án sẽ tiếp tục áp dụng tiêu chuẩn sản xuất lúa bền vững SRP kết hợp kỹ thuật AWD, đồng thời tăng cường hướng dẫn nông dân thực hiện tự đo đếm các chỉ tiêu sản xuất và ghi chép nhật ký điện tử nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong sản xuất. Các địa phương có HTX tham gia được yêu cầu đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nông dân tích cực hưởng ứng, từng bước hình thành vùng sản xuất lúa gạo theo chuỗi giá trị, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Từ những kết quả bước đầu, có thể thấy mô hình chuỗi giá trị lúa gạo bền vững đang mở ra hướng đi phù hợp cho ngành hàng lúa gạo Đồng Tháp. Không chỉ góp phần bảo vệ môi trường, giảm phát thải, mô hình còn giúp nâng cao giá trị sản phẩm và cải thiện sinh kế cho nông hộ nhỏ, hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, trách nhiệm và bền vững./.

Ngọc Thuý  - Trung tâm Khuyến nông & DVNN