Ngày 01/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 268/2026/NĐ-CP về khuyến nông, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống chính sách phát triển nông nghiệp. Với nhiều nội dung đổi mới, Nghị định được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý đồng bộ để nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến nông, đẩy mạnh chuyển giao khoa học công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển nền nông nghiệp hiện đại, sinh thái, thích ứng với biến đổi khí hậu. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 20/8/2026.

Sau gần 8 năm thực hiện, Nghị định số 83/2018/NĐ-CP đã tạo nền tảng quan trọng cho việc đổi mới hoạt động khuyến nông, góp phần xây dựng nhiều mô hình sản xuất hiệu quả, nâng cao năng lực cho người sản xuất và thúc đẩy liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp. Tuy nhiên, quá trình phát triển nông nghiệp hiện nay đang đặt ra nhiều yêu cầu mới. Chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp sinh thái, giảm phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu và ứng dụng khoa học công nghệ ngày càng trở thành những yếu tố cốt lõi trong phát triển ngành. Điều đó đòi hỏi hệ thống chính sách khuyến nông phải được điều chỉnh theo hướng toàn diện, hiện đại và phù hợp với thực tiễn. Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 268/2026/NĐ-CP nhằm thay thế Nghị định số 83/2018/NĐ-CP không chỉ cập nhật các chủ trương, chính sách mới của Đảng và Nhà nước mà còn mở ra không gian phát triển mới cho hệ thống khuyến nông Việt Nam trong giai đoạn tới.

Nhiều điểm mới, phù hợp xu thế phát triển nông nghiệp hiện đại

Nghị định 268/2026/NĐ-CP quy định đầy đủ về hình thức, phương thức hoạt động khuyến nông; đối tượng áp dụng; chính sách khuyến nông và chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp; chương trình, kế hoạch, dự án khuyến nông; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức và cá nhân tham gia hoạt động khuyến nông.

Điểm nổi bật của Nghị định là khẳng định quan điểm lấy người sản xuất làm trung tâm của hoạt động khuyến nông. Theo đó, hoạt động khuyến nông không chỉ dừng lại ở việc chuyển giao tiến bộ kỹ thuật mà còn hướng tới đồng hành cùng nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình tổ chức sản xuất, kết nối thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.

Nghị định cũng nhấn mạnh việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; khuyến khích xã hội hóa hoạt động khuyến nông; tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp, hợp tác xã, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức khoa học công nghệ. Đồng thời, ưu tiên nguồn lực cho vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các khu vực chịu tác động của biến đổi khí hậu và những mô hình sản xuất thân thiện với môi trường.

Những định hướng này thể hiện bước chuyển rõ nét từ mô hình khuyến nông truyền thống sang mô hình khuyến nông hiện đại, lấy hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường và phát triển chuỗi giá trị làm trọng tâm.

Ý nghĩa đối với phát triển nông nghiệp

Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang đẩy mạnh cơ cấu lại theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, Nghị định mới được kỳ vọng sẽ tạo động lực quan trọng để đổi mới toàn diện hoạt động khuyến nông.

Việc hoàn thiện hành lang pháp lý sẽ góp phần nâng cao hiệu quả chuyển giao tiến bộ kỹ thuật đến người sản xuất; thúc đẩy đổi mới sáng tạo; mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp và hợp tác xã trong cung cấp dịch vụ khuyến nông; tăng cường ứng dụng công nghệ số, cơ giới hóa và tự động hóa trong sản xuất; đồng thời góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Ảnh minh hoạ: Toạ đàm Mô hình cấy lúa bằng máy tại HTX Mỹ Đông, tỉnh Đồng Tháp

Cơ hội để Đồng Tháp nâng cao chất lượng hoạt động khuyến nông

Là một trong những địa phương đi đầu cả nước về đổi mới nông nghiệp, phát triển kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số trong sản xuất, Đồng Tháp có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai hiệu quả các nội dung của Nghị định 268/2026/NĐ-CP.

Những năm qua, tỉnh đã xây dựng và nhân rộng nhiều mô hình khuyến nông tiêu biểu như Đề án phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp; sản xuất lúa giảm phát thải; cấp mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc; canh tác thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu; phát triển các ngành hàng chủ lực như xoài, sen, cây ăn trái, cá tra theo chuỗi giá trị; ứng dụng thiết bị bay không người lái, hệ thống thông tin địa lý (GIS), nhật ký điện tử và các nền tảng số trong sản xuất.

Việc Nghị định mới có hiệu lực sẽ tạo điều kiện để Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, xây dựng các chương trình khuyến nông sát với nhu cầu của nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp; tăng cường chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực, thúc đẩy liên kết sản xuất - tiêu thụ và phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hiện đại.

Đồng thời, việc mở rộng xã hội hóa hoạt động khuyến nông sẽ góp phần huy động hiệu quả nguồn lực từ doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức khoa học công nghệ tham gia hỗ trợ người sản xuất, phát triển các vùng nguyên liệu tập trung và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Đồng Tháp trên thị trường trong nước và quốc tế.

Có thể khẳng định, Nghị định số 268/2026/NĐ-CP không chỉ thay thế một văn bản quy phạm pháp luật mà còn tạo nền tảng để đổi mới toàn diện hệ thống khuyến nông trong giai đoạn mới. Khi khoa học công nghệ, chuyển đổi số và liên kết chuỗi giá trị được đặt ở vị trí trung tâm, hoạt động khuyến nông sẽ ngày càng phát huy vai trò là cầu nối giữa chính sách, tiến bộ kỹ thuật và người sản xuất, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và nông dân văn minh./.

Trí Tuệ - Trung tâm KN&DVNN

Xem chi tiết NĐ 268/2026/NĐ-CP